Brytyjski dziennik The Guardian umieścił w swoim internetowym wydaniu artykuł o szansach społecznej gospodarki w Polsce. Autor artykułu Claudia Cahalane, przybliża czytelnikom ekonomię społecznej w naszym kraju. Polecamy lekturę artykułu w internetowym wydaniu The Guardian.

Claudia Cahalane: O sytuacji przedsiębiorczości społecznej w Polsce

Silne wsparcie polityczne umacnia nowe pokolenie polskich przedsiębiorców społecznych. 

Claudia Cahalane, The Guardian, 10 luty 2011
Polska ma chęci rozwinięcia społeczeństwa obywatelskiego

W latach osiemdziesiątych Polska przeżyła wyż demograficzny. To właśnie to pokolenie, aktualnie trzydziestoletnie, jest siłą napędową przedsiębiorczości społecznej w kraju.

„Ludzie urodzeni jeszcze pod rządami komunistów, są teraz bardzo zainteresowani zakładaniem własnej działalności, która wpisuje się w ramy gospodarki społecznej” mówi Andy Churchill, Dyrektor Generalny brytyjskiej organizacji wspierającej przedsiębiorczość społeczną, Merseyside Network for Europe, która dzieli się swoimi dobrymi praktykami z Polską. 

„Polska jako kraj post-komunistyczny chce zbudować silne społeczeństwo obywatelskie i uniknąć ekstremizmów kapitalizmu i komunizmu, a sektor przedsiębiorczości społecznej jawi się jako klucz do „innej drogi”. W drugiej połowie 2011 roku Polska obejmie prezydencję w Unii Europejskiej. W tym samym czasie negocjacje dotyczące programów na lata 2014-2020 osiągną punkt kulminacyjny, tak więc polskie pomysły i polska gospodarka społeczna mogą mieć  wpływ na to co będzie działo się w całej Europie”, dodaje.    

Przedsiębiorczość społeczna ma duże wsparcie polityczne.  Podczas ostatniej trzydniowej konferencji organizacji obywatelskich, liderzy polityczni bardzo zaangażowali się w  kwestie ważne dla organizacji obywatelskich, jak donoszą ich przedstawiciele. W 2009 roku, Jerzy Hausner, były minister gospodarki i wicepremier, wyraził swoje poparcie dla przedsiębiorczości społecznej w książce pt. „Ekonomia Społeczna”, mówiąc że gospodarka społeczna jest „ruchem społecznym, który powinien prowadzić do nowej  wizji rozwoju Polski”.

Poparcie polityczne dla tej sprawy nie jest niczym nowym. W przeciągu ostatnich ośmiu lat zostało już wprowadzonych kilka ustaw, które pobudziły działanie spółdzielczości, przedsiębiorczości społecznej i ludzi, którym pomogły.

Wprowadzona w 2003 roku  ustawa o Zatrudnieniu Socjalnym oferuje nowe narzędzia umożliwiające ludziom społecznie wykluczonym powrót do pracy. Następnie w  2006 roku weszła w życie ustawa o Spółdzielniach Socjalnych, doprowadzając do powstania rzeszy nowych przedsięwzięć. Dodatkowo, spółdzielnie zakładane przez osoby bezrobotne otrzymują dofinansowanie ze środków publicznych na rozpoczęcie działalności. Być może jedną z najistotniejszych możliwości pomocy jest wprowadzony w 2004 roku mechanizm umożliwiający Polakom oddanie 1% ze swoich podatków na słuszny cel, który sami wybiorą.

W 2009 roku z 38 milionów obywateli zrobiło tak 9mln, co wygenerowało około €92 miliardy na rzecz  polskiej gospodarki społecznej. Po wstąpieniu do Unii Europejskiej w 2004 roku Polska skorzystała również z pomocy Europejskiego Funduszu Społecznego, który ożywił sektor istniejący wcześniej w okresie międzywojennym jako ruch spółdzielczy.

Duża pula tych funduszy w formie programu EQUAL już się skończyła, chociaż pewna suma pieniędzy z EFS jest dostępna jeszcze do 2013 roku. Skutkuje  to obecnie trwającym gorączkowym pośpiechem, by  doprowadzić przedsiębiorstwa społeczne do poziomu  pozwalającego na większą niezależność.

Jak podaje FISE (Fundacja Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych) około 20% obrotu przedsiębiorstw społecznych pochodzi zazwyczaj z „handlu”. Znajdowanie dofinansowania jest trudne, jak mówi Magda Zawodny, polska przedstawicielka organizacji Social Enterprise Europe.     

„Większość przedsiębiorstw społecznych z trudem wiąże koniec z końcem. Borykają się z wieloma problemami, jak na przykład trudnościami  z pozyskaniem środków finansowych czy pożyczki – nie ma u nas jeszcze instytucji bankowości etycznej, takiej jak w Wielkiej Brytanii” wyjaśnia.

Ale pomoc być może jest już w drodze, jak twierdzi Krzysztof Cibor, rzecznik FISE. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego  planuje wprowadzenie funduszu pożyczkowo-poręczeniowego dla przedsiębiorstw gospodarki  społecznej. Ministerstwo ma nadzieję, że pomogą one utrzymać się tym przedsiębiorstwom na rynku.

Rząd we współpracy z FISE i ośmioma innymi organizacjami obywatelskimi przeprowadza projekt pt. Zintegrowany System Wsparcia Ekonomii Społecznej, którego celem jest stworzenie sieci organizacji pomagających w zakładaniu działalności społecznej i innej przedsiębiorczości społecznej na rynku. „Chcemy poprawić umiejętności biznesowe przedsiębiorców społecznych oraz wzmocnić gospodarkę społeczną” mówi Krzysztof Cibor.

Przed końcem roku powinniśmy być świadkami nowej inicjatywy w Polsce, która być może uplasuje Polskę jako w pewnym sensie lidera przedsiębiorczości społecznej. FISE i jego partnerzy usilnie lobbują na rzecz ustawy o Przedsiębiorczości Społecznej, która zawierałaby szereg narzędzi, m.in. wzmocnienie wagi klauzul społecznych w zamówieniach publicznych. Twierdzą, że udział przedsiębiorstw społecznych  w  „ 1 procencie”  jest  niski i chcą opodatkowania największych firm i przekazania pieniędzy na przedsiębiorstwa społeczne, oraz innych ulg podatkowych.

Niektóre z najbardziej znanych polskich przedsiębiorstw społecznych i organizacji je wspierających:

Fundacja Barka

Wielokrotnie nagradzana organizacja prowadząca liczne ośrodki przedsiębiorczości społecznej dla osób pokrzywdzonych i wykluczonych społecznie oraz udzielająca pomocy przedsiębiorcom społecznym w zakładaniu własnej działalności.

Szansa i Wsparcie

Szkoli bezrobotne kobiety w zawodzie asystentów szpitalnych.

Banki żywności

Duża sieć banków żywności udzielająca pomocy ponad 1.4mln ludzi.

Stowarzyszenie Niepełnosprawni dla Środowiska Ekon

Zatrudnia i szkoli osoby niepełnosprawne i w zakresie ekologii i pracy na rzecz ochrony środowiska

U Pana Cogito

Wielokrotnie nagradzany hotel zatrudniający osoby niepełnosprawne umysłowo.      

Wejdż na stronę The Guardian

.