piątek 22 września 2017
CSR | OWES | Sieć Barka | BarkaUK | BarkaNL | BarkaIE | BarkaCA | BarkaIS | INISE | GU | Oferta

Nowa publikacja : "Wokół Ekonomii Społecznej"

Wersja do wydrukuWyślij znajomym
Nowa publikacja : "Wokół Ekonomii Społecznej"

Zagadnienia związane z ekonomią społeczną stanowią w naszym kraju przedmiot szczegółowych badań oraz praktycznych rozwiązań od co najmniej kilku lat. Przez ten czas mieliśmy do czynienia z nowymi koncepcjami, nurtami i ideami, które endo i egzogenicznie wpływały na podstawowe założenia, definicje i zakres działań składające się na to, co nazywamy ekonomią, czy też gospodarką społeczną. Problematyka poruszana w tej publikacji odzwierciedla tę ciągłą ewolucję. W sposób możliwie szeroki staraliśmy się opisać ekonomię społeczną, patrząc na nią z różnych stron i uwzględniając różnorodne porządki – konceptualny, praktyczny, prawny, instytucjonalny i wiele innych. Siłą ekonomii społecznej jest bowiem jej bogate zakorzenienie w wielorakich nurtach myślenia i równie szeroki zakres zadań i działań realizowanych na rzecz osób, do których nie zawsze może dotrzeć satysfakcjonująca oferta dóbr i usług dostarczanych przez instytucje państwa oraz podmioty rynkowe.

Całość publikacji została podzielona na sześć części. Zostały one pomyślane tak, aby Czytelnik miał sposobność zaznajomienia się z intelektualnymi korzeniami ekonomii społecznej, jej modelami, właściwym dla niej instrumentarium i sposobami zarządzania oraz metodami oceny efektów wynikających z działań podmiotów do niej przynależących.

W pierwszej części książki zamieściliśmy teksty o charakterze konceptualnym. Ich autorzy, wychodząc z perspektyw ekonomicznej, filozoficznej i socjologicznej, dociekają początków usystematyzowanego myślenia o ekonomii społecznej. Opisując jej intelektualne korzenie objaśniają zarazem bogactwo konceptualnych związków ekonomii społecznej z wieloma nurtami refleksji teoretycznej, rozwijanymi na gruncie wybranych dyscyplin naukowych. Przekaz płynący z tej części uzmysławia bliskie powinowactwo ekonomii społecznej z naukami społecznymi. To reguły z nich zaczerpnięte fundują jej podstawy intelektualne i wyznaczają logikę działania jej podmiotów. 

Przedmiotem części kolejnej uczyniono opis trzech wybranych modeli ekonomii społecznej – europejskiego, anglosaskiego oraz azjatyckiego. Każdy z nich posiada wyróżniki przesądzające o jego modelowej odrębności względem innych. Ten europejski mocno eksponuje społeczny wymiar i kolektywistyczny charakter aktywności podmiotów ekonomii społecznej. Z kolei ten, który umownie określamy jako anglosaski podnosi znaczenie przedsiębiorczości i ekonomiczność działań tych podmiotów. Opisany na przykładzie Bangladeszu model azjatycki bardzo mocno promuje znaczenie zwrotnych instrumentów finansowych (mikrokredytów), w których upatruje się sposobu walki z formami skrajnego ubóstwa i wykluczenia społecznego w jego radykalnej postaci. Zróżnicowanie tych modeli odzwierciedla odmienne uwarunkowania kulturowe i instytucjonalne społeczeństw, w których zostały ukonstytuowane. Pomimo odrębności tych modeli, posiadają one szereg cech wspólnych, które przesądzająo tym, że uprawnione jest ich przypisywanie do świata ekonomii społecznej.

Centralne miejsce w naszej publikacji zajmują rozważania o zależnościach występujących między sferą ekonomii społecznej a państwem, rynkiem i instytucjami społeczeństwa obywatelskiego. Istotą tych opisów jest objaśnienie subtelnych, a zarazem wyrazistych relacji między tymi tak pozornie odmiennymi aktorami życia społecznego. Różne logiki ich działania i zasoby znajdujące się w ich władaniu okazują się pozostawać w relacjach komplementarności i synergiczności. Rozważania przedstawione w tej części książki wyraźnie uzmysławiają nam, że współdziałanie państwa, aktorów rynkowych, organizacji pozarządowych oraz podmiotów ekonomii społecznej jest jednym ze sposobów rozwiązywania tych problemów zbiorowych, których nie sposób wyeliminować w innej niż kooperacyjnej formule.

W części poświęconej roli, funkcjom i instrumentarium ekonomii społecznej skupiamy się na trzech polach, którym przypisujemy szczególne znaczenie. Wskazujemy obszar aktywizacji zawodowej, sferę reintegracji społecznej oraz domenę poszanowania środowiska naturalnego. Nie są to z pewnością jedyne pola, w których potencjał ekonomii społecznej okazuje się społecznie użyteczny. Jest ich na pewno o wiele więcej. Te jednak uznajemy za pola o kluczowym znaczeniu społecznym. Ponadto uważamy, że mierzenie się z problemami o tym charakterze jest najlepszym sposobem spożytkowania możliwości podmiotów ekonomii społecznej w zakresie rozwiązywania problemów społecznych i działania na rzecz dobra wspólnego. 

Rozbudowaną partię publikacji tworzy część dedykowana zarządzaniu podmiotami ekonomii społecznej. Uznaliśmy, że w sferze zarządczej kluczowe dla efektywnego wykonywania zadań przez podmioty społeczne są zagadnienia związane z prawną formułą ich funkcjonowania, zarządzaniem strategicznym, budowaniem struktur organizacyjnych, prowadzeniem polityki kadrowej, zarządzaniem finansami oraz marketingiem. Z tego powodu zagadnienia te zostały opisane w relatywnie obszerny sposób. Autorzy tekstów zamieszczonych w tej części książki, przywołując ogólne reguły i mechanizmy zarządzania w tych wskazanych powyżej sferach, zadbali o ich kontekstowe ujęcie (bezpośrednie odniesienia do specyfiki podmiotów ekonomii społecznej). Charakter tej części publikacji jest wypadkową uniwersalnych reguł i mechanizmów zarządzania określonymi aspektami organizacji i tego, co dla ekonomii społecznej niepowtarzalne i specyficzne.

Podmioty ekonomii społecznej, jeśli mają spełniać nadzieje w nich pokładane, powinny funkcjonować w sposób ekonomicznie efektywny, organizacyjnie sprawny oraz skuteczny w zakresie osiągania celów. Innymi słowy, powinny wykazywać swoją użyteczność społeczną. To zagadnienie o kluczowym znaczeniu, szczególnie dlatego, że podmioty te realizują zadania o charakterze społecznym, a źródłem ich finansowania bardzo często są budżety instytucji publicznych oraz prywatnych. Oznacza to konieczność budowania i doskonalenia mechanizmów służących ich rozliczalności. Ich elementem są m.in. specyficzne metody oceny efektów wynikających z realizowanych przez nie przedsięwzięć. Zostały one przedstawione w ostatnim rozdziale niniejszej publikacji.

Prezentowana publikacja ma charakter podręcznika akademickiego – jej adresatami są, przede wszystkim, studenci studiów ekonomicznych, socjologicznych, filozoficznych oraz studiów z zakresu zarządzania, z uczelni, na których prowadzone są zajęcia m.in. z ekonomii społecznej, polityki społecznej, rynku pracy, innowacji społecznych, zarządzania usługami publicznymi, polityk publicznych, administracji publicznej, zarządzania publicznego. Do grona adresatów tego opracowania zaliczamy także wszystkich tych, którzy są zainteresowani problematyką ekonomii społecznej w jej wielorakim znaczeniu (np. osoby zarządzające podmiotami ekonomii społecznej, poszukujące innowacyjnych sposobów rozwiązywania problemów społecznych, czy też kreujące i wdrażające politykę publiczną w zakresie uwzględniającym działanie podmiotów ekonomii społecznej).

Niniejsza publikacja jest efektem pracy interdyscyplinarnego zespołu badawczego. Znaleźli się w nim ekonomiści, socjologowie, prawnicy, politolodzy, filozofowie. Autorzy to osoby łączące kwalifikacje akademickie w zakresie ekonomii społecznej ze znajomością praktycznych aspektów działania podmiotów funkcjonujących w tej sferze. Ta ostatnia wynika z ich zaangażowania w tworzenie prawnych reguł działania tych podmiotów oraz wspieranie ich powstawania i doskonalenia jakości działania.

Publikacja powstała w wyniku realizacji projektu „Zintegrowany System Wsparcia Ekonomii Społecznej”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.

 

.