środa 20 września 2017
CSR | OWES | Sieć Barka | BarkaUK | BarkaNL | BarkaIE | BarkaCA | BarkaIS | INISE | GU | Oferta

Rząd pod presją po zwolnieniu Yunusa

Wersja do wydrukuWyślij znajomym

BANGLADESZ - DHAKA, 4 marca, 2011 (IPS) – Rząd Bangladeszu spotyka się z dezaprobatą społeczności międzynarodowej z powodu usunięcia z Grameen Bank Muhammada Yunusa, założyciela banku, pioniera mikrokredytów i laureata nagrody Nobla.

Centralny Bank Bangladeszu zdymisjonował w środę 70-letniego Yunusa,  piastującego stanowisko dyrektora zarządzającego Grameen Bank, twierdząc, że pracuje tam za długo. Wysoko postawiony pracownik Grameen Bank powiedział, że Yunus piastował swoje stanowisko “bezprawnie”, i że powinien zrzec się go 10 lat temu.

Yunus podważył zasadność tego wypowiedzenia. Jego zwolennicy zarówno w Bangladeszu jak i za granicą zakwestionowali działanie rządu oraz proces, który się w tej sprawie rozpoczął.

- Bank Centralny usunął Profesora Yunusa ze stanowiska dyrektora zarządzającego  banku, a ja działam zgodnie z prawem bankowym - powiedział Muzammel Huq, przewodniczący rady nadzorczej Grameen Bank. Huq został mianowany na to stanowisko zupełnie niedawno przez rząd, który w banku posiada 25% udziałów. Huq powiedział IPS, że tymczasowo najwyższe stanowisko w banku będzie sprawował zastępca dyrektora zarządzającego. 

Jak powiedziała Jannat-E-Quannie, rzeczniczka banku, Yunus zignorował wypowiedzenie, przyszedł w czwartek do pracy do głównej siedziby Grameen Bank, mieszczącej się w Dhaka, i pracował do późnych godzin wieczornych.

„Grameen Bank wystąpił o poradę prawną w tej sprawie”, takie oświadczenie można było znaleźć na oficjalnej stronie internetowej banku w środę. Dodano także, że instytucja działa zgodnie z obowiązującymi przepisami: „Działa również zgodnie z prawem dotyczącym mianowania dyrektora zarządzającego. W opinii prawnych doradców banku, założyciel Grameen Bank, laureat nagrody Nobla profesor Muhammad Yunus, wykonując nadal swoje obowiązki, działa zgodnie z przepisami.” 

Profesor ekonomii, znany jako „bankier ubogich”, założył Grameen Bank w 1983 roku. Bank zainteresował światową opinię publiczną dzięki prostym, małym kredytom udzielanym bezrobotnym kobietom, które nie dysponują żadnym dodatkowym zabezpieczeniem. Model ten zaczął być powielany na całym świecie, jako środek przeciwdziałający biedzie, co przyniosło w 2006 roku bankowi oraz samemu profesorowi Yunusowi Pokojową Nagrodę Nobla.

Profesor Anu Muhammad wykłada ekonomię na Uniwersytecie Janhangirnagar. Znany jest jako krytyk  makrokredytów. Zaznaczył  IPS, że rządowe posunięcie miało na celu zdyskredytowanie Yunusa. 

- Jeżeli chodzi tylko o wiek profesora, dlaczego Bank Centralny czekał 10 lat? – zapytuje Muhammad. - Nie sądzę, żeby rząd miał dobre intencje zwalniając profesora Yunusa ze stanowiska. Nie zmieni to losu ludzi pogrążonych w biedzie i uwięzionych w błędnym kole długów.

Wiele osób uważa, że premier Bangladeszu Sheikh Hasina jest niezadowolony z Yunusa.

W listopadzie ubiegłego roku, pokazany w norweskiej telewizji film dokumentalny obudził stare kontrowersje dotyczące transferu pomocy finansowej z Grameen Bank w Norwegii do innego oddziału banku, w celu uniknięcia płacenia podatku, zgodnie ze zmienionymi i obowiązującymi w latach 90-tych XX wieku normami.

Chociaż rząd Norwegii w grudniu zaaprobował te zmiany, rząd Bangladeszu utworzył komisję, aby przyjrzała się działalności banku.

W styczniu Hasina oskarżył Yunusa o „wyczynianie sztuczek”, w celu uniknięcia płacenia podatku, a makro-kredytodawców o „wysysanie krwi z biednych w imię łagodzenia skutków ubóstwa.”

Obserwatorzy zauważają, że stwierdzenie to może być formą odwetu za wcześniejszą krytykę ze strony Yunusa. Wkrótce po tym, jak wspierany przez wojsko tymczasowy rząd doszedł do władzy cztery lata temu, wśród gwałtownych zamieszek, Yunus powiedział Francuskiej Agencji Prasowej AFP, że politycy „rządzą po to, aby dorobić się pieniędzy.” 

Yunus próbował również założyć partię polityczną, podczas gdy czołowi politycy albo nieustannie uciekali albo siedzieli w więzieniach za korupcję. Jednak jego partia nigdy nie została utworzona.  

Sheikh Hasina, osadzony w więzieniu przez wspierany przez wojsko rząd tymczasowy, odniósł przytłaczające zwycięstwo w grudniowych wyborach 2008 roku. Hasina utworzył rząd. 

Ostatnio wytoczono Yunusowi sprawę o zniesławienie za jedno z jego stwierdzeń oraz postawiono mu dwa zarzuty o defraudację. Zmuszony był ubiegać się o wyjście z aresztu za kaucją. Yunus twierdzi, że zarzuty te miały podtekst polityczny. 

Przyjaciele Grameen Bank, tworzący międzynarodowe przymierze, któremu przewodzi była prezydent Irlandii Mary Robinson, w ubiegłym miesiącu postawili zarzut „politycznie zaaranżowanego szkalowania” wobec Yunusa. 

Norweski Minister ds. Międzynarodowego Rozwoju Erik Solheim ubolewa nad decyzją o zwolnieniu Yunusa: „To bardzo przykry rozwój wypadków. To, co obserwujemy to nic innego jak brutalna wojna sił w Bangladeszu.” - powiedział w wywiadzie dla norweskiej agencji informacyjnej NTB.  

Bangladeski Minister Finansów Abul Mal Abdul Muhith spotkał się z zagranicznymi dyplomatami w czwartek w celu podania racjonalnego wyjaśnienia działań przeciwko Yunusowi. Powiedział dziennikarzom, że sprawa ta nadszarpnęła wizerunek kraju, jednakże rząd nie miał innego wyjścia. Wyraźnie stwierdził też, że za całą sprawą nie kryła się żadna chęć odwetu czy zemsty. 

- Zwracaliśmy mu uwagę wielokrotnie. Bank Centralny kontaktował się z Yunusem w tej sprawie również listownie, jednak na próżno  - powiedział.

- Rząd USA jest wielce zakłopotany. Zarówno Profesor Yunus, jak i rząd powinni teraz znaleźć wyjście z tej sytuacji i wyjaśnić nieporozumienia – oświadczył ambasador USA w Bangladeszu, James F Moriarty.

W międzyczasie były wojskowy dyktator H.M. Eshad, główny sojusznik partii rządzącej, wydał oświadczenie do prasy popierające Yunusa: „Poniżenie człowieka o takiej osobowości w jego własnym kraju nie przyniesie temu krajowi honoru.”

Po sądowym rozpatrzeniu petycji Yunusa podważającej zasadność usunięcia go ze stanowiska, profesor powiedział dziennikarzom: 

- Nie chodzi o to, kto jest dyrektorem zarządzającym Grameen Bank. Sprawa ta nie powinna w żaden sposób wpłynąć na bank, który posiada osiem milionów beneficjentów w całym kraju.

Autor: Farid Ahmed
.