niedziela 22 października 2017
CSR | OWES | Sieć Barka | BarkaUK | BarkaNL | BarkaIE | BarkaCA | BarkaIS | INISE | GU | Oferta

Program dostępnego budownictwa - osiedla „Darzybór”

Wersja do wydrukuWyślij znajomym
Projekt Osiedla Darzybór

Fundacja Barka od 13 lat realizuje kompleksowy, długofalowy system działań, który może stać się rozwiązaniem modelowym w skali kraju dla narastających problemów społecznych związanych z bezrobociem, bezdomnością uzależnieniami, brakiem mieszkań itp. 

Obecnie w Polsce istnieje tylko budownictwo komercyjne przeznaczone dla ludzi o wysokich dochodach. Inicjatywy w zakresie dostępnego budownictwa realizowane do chwili obecnej, takie jak TBS czy grupa Habitat for Humanity zaowocowały ofertami dla ludzi o średnich przychodach. Wciąż nie ma jednak programów adresowanych do eksmitowanych rodzin oraz ludzi o niskich dochodach.

Zdając sobie sprawę z faktu, iż sektor budowlany może stanowić ważne wsparcie w tworzeniu nowych miejsc pracy oraz różnego typu aktywacji ekonomicznej, Fundacja mobilizuje wszelkie możliwe zasoby by pokazać, co może być zrobione w tym zakresie, tak by nowe projekty mogły być przeprowadzone przez inne instytucje i organizacje.

Program ten reprezentuje wyjątkową inicjatywę społecznego budownictwa mieszkalnego wspierającą ludzi z bardzo niskimi dochodami, tych, którzy stanowią większość polskiego społeczeństwa, promując tym samym aktywację rynku pracy i rozwój ekonomiczny.

Poznański samorząd przeznaczył 20 hektarów ziemi na intensywną działalność socjalną przy ulicy Darzyborskiej. Osiedle „Darzybór” jest zlokalizowane na 50 000 m2 ziemi (200 m x 250 m) i będzie dysponowało domami dla około 400-500 osób (100 rodzin). Jego budowa składa się z trzech etapów i ma zostać zakończona w okresie 5 lat. 

Plan budowy osiedla został opracowany z myślą o najsłabszych grupach społecznych i posiada modelowy, pilotażowy charakter. Osiedle zostało zaplanowane tak, by zaoferować miejsca do życia, pracy, nauki, podejmowania małej przedsiębiorczości i współpracy dla wspólnego dobra, w celu wykształcenia integracji we wspólnotach mieszkaniowych, pracy i działalności społecznej, edukacyjnej, sportowej i rekreacyjnej. W planach osiedla zawarte są pomieszczenia socjalne, miejsca na sklepy, usługi, zakłady rzemieślnicze, przedszkole i inne obiekty potrzebne w codziennym życiu. Przygotowane zostaną również tereny sportowe i rekreacyjne. Ze względu na specjalny charakter tego projektu, oczekuje się, że stabilne i długotrwałe zamieszkiwanie na tym osiedlu umożliwi pozyskanie środków do życia ludziom społecznie wykluczonym, przyczyniając się również do ich integracji społecznej, ekonomicznej i edukacyjnej. Wspólnotami mieszkańców będą kierowali wybrani wcześniej liderzy. Ich rola będzie polegała na dostarczaniu wsparcia dla mieszkańców i utrzymywaniu miejsca zamieszkania we właściwym porządku.

Projekt budowy Osiedla "Darzybór" jest wprowadzany z aktywnym udziałem osób społecznie wykluczonych we wszystkich jego etapach, zarówno na poziomie planowania jak i wykonania. Z jednej strony udział ten ma charakter edukacyjny i rehabilitacyjny, a z drugiej strony obniża koszty budowy. Osoby zainteresowane domem w tym projekcie mogą zbudować go same, bądź uczestniczyć w pracach nad rozbudową osiedla. Umiejętności w ten sposób zdobyte, pozwolą mieszkańcom osiedla dbać o ich domy, wykonywać niezbędne naprawy i utrzymywać je.

Osiedle będzie składało się z jednorodzinnych domów parterowych w pierwszym etapie jego budowy, ze wspólnymi ścianami dla dwóch lub trzech domów oraz dwupiętrowych domów w trzecim etapie. Każdy dom jednorodzinny będzie posiadał oddzielny ogródek. Przewiduje się także wspólne podwórka dla każdej wspólnoty mieszkaniowej. Na obrzeżu osiedla powstanie również powierzchnia parkingowa z atrakcyjnymi elementami ukształtowania terenu. Park w centralnym miejscu i wzdłuż domów dostarczy doskonałego środowiska wypoczynkowego i rekreacyjnego dla każdego z mieszkańców, jak i wspólnoty osiedlowej jako całości.

Część materiałów budowlanych "Barka" otrzyma za darmo. Produkowane według specjalnej technologii moduły mają maksymalnie do 1,2 m szerokości i 2,4 m wysokości. Zbudowane są z drewnianego szkieletu , wewnątrz wypełnionego izolacją i obitego płytami pilśniowymi. Można je wyprodukować nawet w zwykłym zakładzie stolarskim. 

"Barka" może je przygotować samodzielnie w ramach działalności spółdzielni socjalnej, która posiada własne warsztaty. Kupując technologię, Fundacja dostanie także stoły montażowe.

Są one skonstruowane w taki sposób, że nie sposób na nich niczego zepsuć. A do zadań wykonującego elementy należy tylko umiejętne ich połączenie. Kiedy są już gotowe, wystarczy przewieźć je na plac budowy. Twórca technologii zapewnia, że do połączenia ich ze sobą też nie trzeba fachowców. Elementy ważą maksymalnie do 85 kg. Do ich przenoszenia nie potrzeba więc ciężkiego sprzętu, poradzą sobie z tym dwie, nawet niewykwalifikowane osoby. To kolejna zaleta technologii ważna dla Fundacji. Ściany łączy się ze sobą za pomocą specjalnych mocowań. Potem trzeba zamocować tylko wiązary dachowe i pokryć całość papodachówką lub dachówką. Jedyne "mokre" prace to przygotowanie fundamentów. Jedno piętro składa się w dwa dni, a cały dom może stanąć w ciągu tygodnia. 

W domkach będą dwa typy mieszkań: 56 m. kw. dla rodzin i 42 – metrowe kawalerki.

Przy okazji prezentacji tego programu trzeba także wspomnieć o tym, że "Barka" posiada wieloletnią praktykę w prowadzeniu prac remontowo-budowlanych. Większość obiektów wykorzystywanych przez Fundację została gruntownie wyremontowana przez barkowe ekipy budowlane. Część obiektów przejętych przez "Barkę" znajdowała się w stanie surowym (np. bloki mieszkalne i dworek w Chudopczycach).

Grupa docelowa do której adresowany jest program:

  • Rodziny eksmitowane,
  • Rodziny i osoby mało zarabiające,
  • Osoby opuszczające sierocińce i inne instytucje, które nie mają innego rodzaju wsparcia,
  • Osoby i rodziny po procesie resocjalizacji, które mogą spróbować niezależnego życie,
  • Uchodźcy i inne osoby zagrożone wykluczeniem społecznym.

Realizacja programu

W lutym 2002 roku Fundacja Pomocy Wzajemnej "Barka", przedstawiając opisaną powyżej koncepcję Osiedla "Darzybór", zwróciła się do Zarządu Miasta Poznania z wnioskiem o przekazanie na ten cel części terenu przewidzianego w przygotowywanym Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego terenów w rejonie ul. Darzyborskiej na intensywną działalność socjalną.

Podczas spotkania z Ministrem Pracy i Polityki Społecznej Jerzym Hausnerem, które odbyło się 1 lutego 2002r. w Szkole Barki, Prezydent Poznania Ryszard Grobelny powiedział między innymi: "Wyznaczone są tam tereny zarówno na działalność, która mogła by aktywizować zawodowo osoby z problemami społecznymi, a więc mogły by się tam pojawić warsztaty, jak również /.../ jest obszar, który mógłby być przeznaczony na budownictwo w takim systemie o jakim rozmawialiśmy z "Barką", a więc tworzone w systemie samopomocowym."

20 lutego 2002r. Zarząd Miasta Poznania poinformował Fundację o uchwaleniu Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego terenów w rejonie ulicy Darzyborskiej. Zarząd wyraził także gotowość współpracy z "Barką" w realizacji programu "Osiedla Darzybór".

18 września 2002r. pomiędzy Miastem a Fundacją zawarto umowę użyczenia 0,6 ha terenu pod budowę domków jednokondygnacyjnych związanych z pierwszym etapem budowy Osiedla. Jest to część terenu, o przekazanie którego "Barka" wnioskowała. Umowa została zawarta na 10 lat. 

W międzyczasie Fundacja wystąpiła dwukrotnie 17 czerwca i 12 września 2002r. z wnioskami o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta Poznania. Po złożeniu wszystkich wymaganych dokumentów, w dniu 17 grudnia 2002r. Prezydent Poznania wydał decyzję NR 2984/02 o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Na podstawie tej decyzji przygotowywany jest szczegółowy projekt techniczny, będący podstawą do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

26 maja 2003, w Szkole Barki odbyło się zebranie założycielskie Stowarzyszenia na rzecz Dostępnego Budownictwa "Barka-Darzybór”. Celem Stowarzyszenia będzie m.in. reintegracja społeczna i zawodowa osób zagrożonych wykluczeniem społecznym oraz zapewnienie im odpowiednich warunków lokalowych do życia Stowarzyszenie swoje cele zamierza realizować m.in. poprzez wspieranie programu dostępnego budownictwa realizowanego przez Fundację Pomocy Wzajemnej „Barka”.